Rất nhiều người mới bước vào nghề PR nghĩ rằng mình cần đọc kỹ các lý thuyết hay học thuộc công thức viết. Nhưng sau hơn chục năm làm nghề viết PR, tôi nhận ra: điều đầu tiên và quan trọng nhất là bạn cần chuẩn bị tư duy nền tảng đúng đắn.
Tôi từng hoang mang khi bắt đầu học viết PR
Năm 2012, Chi đang là sinh viên năm 3 chuyên ngành PR. Tình cờ được một cô giáo ở khoa giới thiệu cộng tác viết bài PR cho công ty Le Group of Company, một PR Agency có tiếng. Dự án đầu tiên là về lĩnh vực giáo dục, có tên “Nước Anh trong mắt tôi”, client là Hội đồng Anh (British Council). Chi được giao viết một số bài, trong đó phía ageny gửi angle (góc khai thác) và thông tin nền về chương trình. Ngoài ra, cần tới trụ sở Hội đồng Anh để phỏng vấn một số du học sinh tiêu biểu đã học tại Anh quốc, phục vụ tư liệu cho các bài viết.
Thực ra, mặc dù lúc đó Chi là sinh viên PR, đã hiểu cơ bản về PR, tự tìm hiểu vài công thức viết lách, nhưng đến lúc triển khai bài PR cho dự án, thì vẫn ngồi hàng giờ vò đầu bứt tai, bí ý tưởng, nặn mãi không ra chữ. Sau nhiều giờ, vận dụng hết kỹ năng viết báo in, báo điện tử bấy lâu, Chi mới hoàn thành xong một bài PR gửi lại cho agency. Sau đó, được bên agency sửa lại, khách hàng cũng phản hồi.
Nếu bạn là cây viết PR mới chập chững vào nghề, hay đã làm nghề được một thời gian, mà đang gặp tình trạng như thế này, thì có lẽ sẽ cần tới bí quyết dưới đây. Mà thực ra không phải bí quyết gì cao siêu. Mọi sự phải bắt đầu từ gốc rễ, từ căn bản.
Trước khi viết PR, cần hiểu bối cảnh, thị trường và thương hiệu
Đây chính là điều Chi đã đúc rút được sau hàng chục năm miệt mài với nghề viết PR.
Trước khi viết một bài PR, bạn cần có kiến thức nền tảng thật vững về lĩnh vực đó – chính là “mảnh ruộng”.
Bạn sẽ khó có thể viết bài về một ngân hàng, nếu hoàn toàn không biết gì về ngành này, không hiểu các thuật ngữ tài chính ngân hàng. Khi được giao viết một bài về bất động sản, bạn cần chuẩn bị kiến thức chung về bất động sản, các loại hình/phân khúc bất động sản, các doanh nghiệp tên tuổi trong ngành… Bởi là người viết, bản thân bạn phải hiểu đúng, hiểu đủ, hiểu sâu về lĩnh vực đang viết, thì mới có thể truyền tải được thông tin, thông điệp đến với người đọc.
Ngoài ra, việc chuẩn bị kiến thức sẽ là nền tảng tốt cho bạn phát triển angle vô hạn, dễ dàng lập dàn ý outline bài, gỡ “bí” khi bạn cần triển khai một đề tài. Hơn nữa, hiểu rõ về ngành cũng giúp bạn nâng cao năng lực phân tích khi thực hiện các dạng bài như PR Editorial, vốn đi từ khai thác các góc nhìn về những vấn đề xã hội, chính sách, xu hướng thị trường, đưa ra phân tích, giải pháp, rồi khéo léo lồng thông tin PR của doanh nghiệp vào bài.
Học viết PR: cách đào sâu kiến thức nền hiệu quả
Có rất nhiều cách để bạn thu nạp kiến thức về ngành, lĩnh vực. Tôi thường làm bằng 2 cách sau:
1/ Đọc sách chuyên ngành
2/ Đọc các tờ báo/tạp chí chuyên ngành, hoặc đọc các mục chuyên biệt trên một trang báo, ví dụ mục Kinh doanh, Công nghệ, Bất động sản… và giữ thói quen này hàng ngày.
Một lưu ý nhỏ là ngoài đọc hiểu để nắm kiến thức, bạn nên ghi chép lại các từ chuyên ngành chưa hiểu để tra cứu thêm; lưu một số cách dùng từ đắt giá hoặc cách viết đậm chất chuyên ngành.
- Những bài về chứng khoán thường sử dụng những động từ mạnh như bốc hơi, ngược dòng, đảo chiều, lao dốc… để chỉ việc tăng/giảm các mã chứng khoán.
- Trong khi đó, các bài bất động sản sẽ thường gặp rất nhiều từ như nguồn cung, tiêu thụ căn hộ, quỹ hàng, thoát hàng, tỉ lệ hấp thụ căn hộ…
Chi tin rằng khi bạn nạp liên tục các kiến thức này trong một thời gian, bạn sẽ nhận thấy khả năng triển khai bài PR và quá trình viết diễn ra suôn sẻ hơn rất nhiều!
Mi Chi
