Giữa làn sóng AI đang thay đổi ngành viết nội dung, nhiều cây viết dùng AI như một công cụ viết bài PR nhanh, rẻ. Còn với tôi – một người viết PR chuyên nghiệp – vẫn lựa chọn tự viết 100%. Có người nói tôi bảo thủ. Nhưng tôi tin, có những điều AI không thể thay thế tư duy của chúng ta khi làm PR cho doanh nghiệp.
Tính đến năm 2025, Chi đã gắn bó với nghề viết được hơn 19 năm. Khoảng 5 năm đầu tiên, cái thời viết cho báo in, là hoàn toàn viết tay. Khi gần cuối năm nhất Đại học, bố mẹ sắm cho chiếc máy tính xách tay. Bắt đầu biết gõ bàn phím và dùng Internet, chân trời mới mở ra và Chi lấn sân sang báo điện tử bằng việc cộng tác cho tờ Dân trí. Từ viết tay sang gõ máy tính, lúc đó đã cảm thấy như “lên tiên”: cải thiện tốc độ viết nhanh hơn, dễ dàng chèn thêm bớt các đoạn theo ý muốn, tìm các nguồn tin nhanh hơn…
Rồi những năm gần đây, công nghệ phát triển mở đường cho AI. Giờ đây hỗ trợ người viết lách siêu việt hơn gấp bội. AI giống như trợ lý viết thay bất cứ thứ gì bạn muốn. Người làm content sốt sắng, truyền nhau cách “luyện” AI, làm sao dùng AI để viết hiệu quả…
Thế nhưng Chi vẫn thuộc phần trăm người không dùng AI để viết PR, 100% vẫn là tự thân.
Vì sao người viết PR chuyên nghiệp không nên dùng AI?
- Đầu tiên, AI viết được bài PR không có nghĩa là bài PR đó sử-dụng-được.
Đối với Chi, các nội dung AI viết không hẳn nằm ở viết hay/dở, mà AI viết không thể hiện được cá tính thương hiệu, không thực sự có chất riêng; thiếu cảm xúc để chạm được đến người đọc.
Bạn dùng AI, thương hiệu của bạn dùng AI, thì các đối thủ cũng y như vậy. Chất liệu AI sử dụng vẫn là cóp nhặt từ hàng nghìn, hàng vạn tài nguyên trên mạng. AI giỏi tối ưu hóa những thông tin đã có sẵn, đã tồn tại. Nên bài PR bạn dùng AI viết rất có thể sẽ na ná một bài PR khác, không sáng tạo và cũng chẳng thể hiện được cá tính thương hiệu/cá tính của nhân vật trong bài PR.
- Thứ hai, AI không có trí tuệ cảm xúc và tạo ra sự kết nối như trí tuệ của chúng ta.
Ví dụ khi bạn viết một bài PR chân dung CEO trẻ vừa có dự án cam organic xuất khẩu thành công. Bạn phỏng vấn nhân vật, đặt các câu hỏi cho nhân vật: lý do nào chọn cây cam organic, xây dựng nhà vườn như thế nào để phù hợp với bộ tiêu chuẩn canh tác organic, khó khăn nào đã trải qua, tìm đầu mối xuất khẩu như thế nào…
Bóc băng phỏng vấn xong xuôi, nếu bạn muốn dùng AI để viết thay, nó có thể viết ra một bài chân dung dựa trên các thông tin trên một cách nhanh chóng. Nhưng AI không thể quan sát gương mặt của vị CEO trẻ để thấy được ánh mắt lấp lánh khi nói về ước mơ trồng cam hữu cơ. AI cũng không thể cảm nhận được những cảm xúc dâng lên trong giọng nói của CEO khi kể về những tháng ngày trồng cam thất bại…
Những quan sát và cảm xúc đó cần được ghi nhận từ chính bạn, được miêu tả trong bài làm bài viết PR chân dung vị CEO vừa chân thực, vừa sinh động. Người đọc như thể đang ngồi nói chuyện với anh CEO trẻ, cảm nhận được nhiệt huyết và tình yêu của anh dành cho những trái cam organic.
Điều này tương tự với các dạng bài PR khác, nhất là như Editorial hay long-form, AI không có trí tuệ cảm xúc, sự nhạy bén và tinh tế như năng lực tư duy của bộ não chúng ta để có thể viết và kết nối cảm xúc. Do vậy, dùng AI để viết một số bài dạng PR không thực sự mang lại kết quả tốt.
- Thứ ba, tôi vẫn tự viết bài PR 100% vì luôn nghĩ rằng khi đã lệ thuộc vào công nghệ thì sẽ thành thói quen, tôi sẽ mất phản xạ viết.
Giống như đã chơi một trò game, đã chơi một ván là muốn chơi ván thứ 2, rồi ván thứ 3, 4. Ngày mai lại phải giở game ra, không thì cảm giác bứt rứt cứ bám lấy. Dùng AI viết thay, rồi đến một ngày nào đó, muốn tự viết gì lại chẳng thể viết được, vì bị mất phản xạ viết, tư duy bị bào mòn, không còn khả năng sáng tạo, nặn mãi không ra chữ…
Chúng ta biết rằng AI ngày càng thông minh vì được nạp liên tục hàng nghìn, hàng triệu thông tin. Con người cũng vậy, chúng ta sẽ càng thông minh khi đầu óc luôn vận động.
Người viết PR không lệ thuộc vào AI, nhưng cũng không xa lánh AI
Sử dụng trí tuệ nhân tạo là xu thế tất yếu của xã hội. Điều quan trọng là chúng ta ứng dụng AI để hỗ trợ quá trình viết như thế nào giúp tăng hiệu suất và hiệu quả.
AI có thể hỗ trợ bạn tìm kiếm thông tin, gợi ý các góc khai thác đề tài, phác thảo outline bài PR… Nhưng hãy nhớ là tham khảo thôi nhé. Trình độ tư duy và sáng tạo của bạn sẽ tạo ra những bài viết PR hấp dẫn, sinh động hơn AI rất nhiều. Hãy rèn viết mỗi ngày nha!
Mi Chi
