Nhiều người mới bắt đầu viết PR thường lo lắng vì trước không học giỏi văn. Thực tế để viết PR chuyên nghiệp, điều cốt lõi không nằm ở “văn hay”, mà ở tư duy chiến lược, khả năng “đọc vị” thương hiệu và công chúng.
Suốt 19 năm gắn bó với nghề viết, với 15 làm báo đan xen 13 năm viết PR, Chi gặp và quan sát nhiều đồng nghiệp. Đúng là rất nhiều cây viết kỳ cựu có xuất phát điểm là học sinh chuyên Văn, có khiếu văn, hoặc chí ít là học khối C/D. Bản thân Chi cũng từng là học sinh lớp Văn của trường Chuyên Bắc Ninh.
Đọc đến đây bạn đừng vội buồn, bởi vì phần còn lại, cũng có rất nhiều cây viết giỏi vốn theo khối ngành tự nhiên, kỹ thuật rồi lấn sân sang viết PR. “Thời đi học điểm văn của anh còn dưới mức dốt”, một tiền bối của Chi từng cười khà khà kể lại kỷ niệm môn văn phổ thông như thế và anh là một cây viết PR siêu đỉnh.
Vậy lý do gì những người không giỏi văn vẫn làm nghề viết PR xuất sắc?
Thực tế, viết PR rất khác so với viết văn, kể chuyện, miêu tả đơn thuần.
Mục tiêu của PR là truyền thông chiến lược để xây dựng lòng tin, phát triển thương hiệu, tạo thiện cảm và tác động đến cảm xúc, nhận thức, hành vi của công chúng. Chính vì vậy, viết hay chỉ là điều kiện cần. Để PR hiệu quả, cần viết có chiến lược, có mục tiêu và truyền tải được thông điệp đích.
1/ Viết PR phải phục vụ chiến lược thương hiệu
Một bài PR luôn nằm trong một chiến lược PR, Content PR tổng thể nhằm định hướng một số mục tiêu truyền thông, định vị sản phẩm, hoặc xử lý khủng hoảng… Do đó, các nội dung cần đi đúng hướng.
2/ Thông điệp bài viết PR cần đúng và trúng
Bài viết PR luôn đòi hỏi phải:
- Đúng thông điệp cốt lõi
- Nhắm đúng đối tượng/công chúng mục tiêu
Nếu bạn chỉ viết hay nhưng viết không trúng đối tượng cần tiếp cận, không đúng thông điệp của chiến dịch truyền thông thì bài PR hoàn toàn không đạt hiệu quả.
3/ Người viết PR cần biết “đọc vị” công chúng
Người viết PR chuyên nghiệp cần hiểu tâm lý của khách hàng và công chúng, để đưa ra các thông điệp đúng insight, “gãi đúng chỗ ngứa”. Chọn nói cái gì, nói như thế nào – cách thể hiện nội dung phù hợp với từng nền tảng đăng tải (phong cách hợp với từng tờ báo, hoặc website, mạng xã hội…) cũng rất quan trọng.
4/ Người viết PR cần hiểu thương hiệu
Mỗi thương hiệu có bản sắc riêng, có câu chuyện hấp dẫn riêng. Người viết giỏi là người biết cách khai thác và kể đúng giọng thương hiệu, đúng bối cảnh thị trường, nhằm đưa câu chuyện thương hiệu lan tỏa tới công chúng mục tiêu.
Thực ra, khi kể chuyện thương hiệu, người viết có thể ứng dụng một số lối kể, miêu tả trong viết văn, nhưng cần biến tấu cách thể hiện thành nghệ thuật storytelling và cần viết theo phong cách báo chí để bài PR có sự chuẩn mực trong cách thể hiện khi đăng tải trên báo chí.
5/ Viết PR cần đạt mục tiêu truyền thông
Viết PR để giúp thương hiệu lan tỏa được bản sắc, truyền cảm hứng, thuyết phục công chúng, khiến người đọc tin và hành động, chứ không phải chỉ đọc xong rồi tấm tắc khen hay. Vì vậy, người viết cần xác định được điều này trước và trong khi thực hiện bài viết.
Để hội tụ được 5 yếu tố trên trong một bài PR, người viết cần tư duy chiến lược, tư duy logic, óc phân tích, quan sát… chứ không đơn thuần chỉ là trí tưởng tượng để viết sao cho bay bổng như viết văn. Đó là lý do rất nhiều anh chị có xuất phát điểm từ khối tự nhiên, kỹ thuật vẫn làm nghề viết PR xuất sắc. Và bạn có thể học các cách tư duy đó, khả năng phân tích hay quan sát bằng nhiều phương pháp khác nhau, Chi sẽ chia sẻ trong những bài tiếp theo.
Cuối cùng, bạn thấy đấy, không phải ai viết hay cũng viết PR tốt, và ngược lại, người viết PR giỏi không phải lúc nào cũng viết bay bổng. Điều quan trọng nhất vẫn là viết hiệu quả, mang lại hiệu quả truyền thông cho thương hiệu.
Giờ thì bạn đã tự tin viết PR chưa?
Mi Chi
