Một bài PR với thông điệp chạm cảm xúc cũng có thể bị độc giả bỏ ngang vì sử dụng một số từ quá khó hiểu, không phải từ tiếng Việt phổ thông.
Trong nhiều bài PR, không ít người viết vô tình sử dụng những từ ngữ học thuật, thuật ngữ chuyên ngành, vốn quen thuộc trong giới nghiên cứu hoặc trong lĩnh vực chuyên môn. Tuy nhiên, khi những từ này xuất hiện trong bài PR nội dung hướng đến công chúng đại chúng, chúng lại trở thành rào cản khiến thông điệp khó tiếp nhận. Những từ như căn tính, hữu thể, diễn ngôn, phẩm tính nghe sang trọng, nhưng với phần lớn độc giả phổ thông, lại gây cảm giác xa lạ, có phần khó hiểu, thậm chí khiến người đọc bỏ dở.
Chẳng hạn, trong bài viết của Vietcetera như dưới đây có sử dụng từ “căn tính”.
Thực tế từ này thường xuất hiện trong nhân học hay triết học, mang nghĩa gần với bản sắc hay gốc rễ. Với độc giả phổ thông, cụm từ “bản sắc Việt” hay “gốc rễ Việt” dễ hiểu hơn nhiều so với “căn tính Việt”. Khi từ ngữ trở nên khó hiểu, thông điệp cũng khó chạm đến người đọc, đi ngược mục tiêu ban đầu của một bài PR.
Bài PR về mảng giáo dục, nếu bạn viết “tích hợp liên môn”, “năng lực tự chủ” nghe có vẻ chuyên nghiệp, nhưng với phụ huynh hay học sinh, chúng vẫn khá trừu tượng.
Nhưng điều này không có nghĩa là phải loại bỏ hoàn toàn những khái niệm học thuật.
Trong một số trường hợp, việc giữ lại giúp tăng chiều sâu và tính học thuật cho nội dung bài PR. Tuy nhiên, người viết cần song hành với “dịch” sang ngôn ngữ phổ thông để công chúng cảm thấy gần gũi.
Ví dụ, có thể viết: “Căn tính Việt, tức là những bản sắc và gốc rễ làm nên con người Việt Nam…”. Cách viết này vừa giữ chiều sâu học thuật, vừa giúp độc giả tiếp nhận thông tin dễ dàng.
Thay vì viết “năng lực tự chủ” có thể giải thích thành “khả năng tự học và tự quản lý thời gian”, giúp người đọc ở nhiều trình độ, lứa tuổi đều dễ hình dung rõ ràng hơn. Thông điệp được truyền tải chính xác mà không làm mất chiều sâu, bài PR sẽ trở nên gần gũi và dễ tiếp nhận với số đông.
Bởi mục tiêu quan trọng nhất của bài PR vẫn là truyền tải trọn vẹn thông điệp đến số đông công chúng. Cách dùng tiếng Việt giản dị, trong sáng chính là cầu nối giúp thông điệp đi xa hơn, đúng người, đúng cảm xúc.
Người viết cần làm gì để bài PR không học thuật nặng nề?
Cách thực hiện đơn giản như sau:
- Bước 1: Bạn xác định và gạch chân những từ có thể gây khó hiểu trong bài, gồm các thuật ngữ, từ học thuật, cụm từ chuyên ngành…
- Bước 2: Tìm từ thay thế dễ hiểu, bằng cách chọn từ phổ thông tương đương hoặc dùng cách diễn giải ngay sau từ học thuật.
Chuyển đổi từ chuyên môn sang ngôn ngữ đời thường không chỉ nâng chất lượng bài PR dễ đọc, dễ hiểu, mà còn giúp thương hiệu gần gũi và đáng tin hơn.
Bạn hãy ghi nhớ, ngôn ngữ là cầu nối, không nên thành vật cản. Khi viết PR, hãy đặt mình vào vị trí người đọc: họ cần hiểu gì, họ cảm nhận gì và họ nhớ điều gì nhé!
Mi Chi
