Thách thức lớn nhất không nằm ở việc bạn không biết gì, mà là không biết bắt đầu từ đâu. Tuy nhiên, “không hiểu” không có nghĩa là “không viết được”. Mình sẽ chỉ cho bạn 5 bước cụ thể để tiếp cận, đào sâu và viết bài PR hiệu quả dù đề bài thuộc “vùng đất lạ”.
Viết bài PR cho một lĩnh vực bạn không quen thuộc là tình huống không hiếm, nhất là khi bạn làm việc tại Agency hoặc là cây viết PR tự do. Cá nhân mình là người viết PR đa ngành, cũng gặp những lần được giao đề bài “khó ná thở” như vậy. Nhưng rồi mình nhận ra: chỉ cần đi đúng hướng, bạn vẫn có thể kể một câu chuyện PR thuyết phục. Dưới đây là 5 bước mình áp dụng để “gỡ bí” khi viết bài PR cho một ngành xa lạ.
Bước 1: Bình tĩnh nắm đề bài thật rõ
Đừng quá lo lắng nghĩ rằng “mình không biết gì thì làm sao viết được?”. Cũng đừng ngay lập tức nhảy lên Google tìm kiếm trong vô định. Hãy bắt đầu bằng việc tự hỏi: “Mình cần biết gì để viết bài PR này một cách thuyết phục?” và tập trung vào 4 điểm chính:
- Bài viết dùng để làm gì? (PR thương hiệu, PR sản phẩm, CSR…)
- Sản phẩm/dịch vụ là gì?
- Đối tượng người đọc là ai? (khách hàng, nhà đầu tư, nội bộ…)
- Thông điệp/giá trị mà bài viết cần truyền tải là gì?
Một bài PR tốt không cần phải nói tất cả về ngành, mà bạn cần kể đúng câu chuyện mà thương hiệu muốn nói với đúng người.
Bước 2: Phỏng vấn người trong ngành
Khi bạn chưa hiểu ngành, người hiểu nhất sẽ giúp bạn chính là:
- Đại diện thương hiệu: là người hiểu sản phẩm nhất, họ sẽ giúp bạn hiểu USP, thông điệp muốn truyền tải, điều gì khiến sản phẩm khác biệt
- Người bán hàng: họ biết khách hàng quan tâm điều gì, insight ra sao
- Khách hàng: chia sẻ trải nghiệm thật, dễ chuyển đổi thành casestudy
Nên nhớ, Insight tốt không đến từ Google đâu, mà nhiều khi đến từ việc bạn hỏi han và lắng nghe đúng người.
Bước 3: Tự học nhanh một cách có chiến lược
Bạn không cần trở thành chuyên gia ngành này nhưng bài PR cần nói đúng “ngôn ngữ ngành”. Hãy đọc 3-5 bài PR, landing page, bài báo về ngành đó:
- Nắm từ vựng chuyên ngành thường hay dùng
- Ghi chú cấu trúc bài hay, cách kể chuyện, phân tích dẫn chứng
- Ghi chú các từ khóa, tra cứu kỹ
- Hiểu tone giọng đặc trưng của ngành
Ví dụ: ngành bảo hiểm hay dùng từ “bảo vệ tài chính”, “rủi ro”, “tương lai”; ngành công nghệ thường dùng “tối ưu”, “nền tảng số”, “giải pháp tích hợp”… Đây là từ điển mini của riêng bạn.
Bước 4: Viết nháp và nhờ người trong ngành đọc kiểm chứng
Đừng đợi viết xong mới gửi, hãy viết bản nháp có định hướng rõ, sau đó gửi cho khách hàng/người am hiểu ngành góp ý:
- Từ ngữ đã chính xác chưa?
- Có đang hiểu nhầm khái niệm nào không?
- Bố cục, logic đã hợp ngành chưa?
Sửa từ bản nháp đầu giúp bạn tiết kiệm thời gian và tránh hiểu sai về chuyên ngành đó.
Bước 5: Ghi chép và “xây thư viện” ngành cho riêng bạn
Sau mỗi lần viết bài PR như thế này, bạn lại hiểu thêm một ngành mới. Đừng để hiểu biết này rơi rụng. Hãy tạo một file riêng liệt kê về:
- Từ khóa chuyên ngành
- Insight khách hàng
- Câu chuyện, cách dẫn dắt hay đã dùng.
Sau 1-2 năm, bạn sẽ có một kho thư viện viết PR đa ngành rất đáng giá.
Mình nghĩ rằng, làm PR không có nghĩa bạn phải là chuyên gia trong mọi lĩnh vực, người viết PR không hẳn phải biết hết. Điều quan trọng là bạn học được cách kể câu chuyện đúng người, đúng lúc, nói đúng “ngôn ngữ ngành” bằng giọng kể của chính bạn.
Mi Chi
